Aller au contenu principal

Maandelijkse evolutie van de mobiliteit

Het coronavirus, dat vanuit België eerst werd bekeken als een simpele griep afkomstig uit China, verspreidt zich vanaf eind 2019 over de hele wereld. Op 12 maart 2020 gaat een schokgolf door België. De regering besluit om vanaf 14 maart 2020 alle restaurants en niet-essentiële winkels te sluiten. Ook worden de lessen op school opgeschort en wordt telewerk voortaan verplicht voor de functies waarvoor dat mogelijk is. Dit luidt het begin in van de algemene lockdown voor de bevolking, die pas vanaf begin mei 2020 zal worden verlicht.  In de daaropvolgende maanden worden de maatregelen tijdens de zomer versoepeld en om vervolgens tijdens nieuwe besmettingsgolven weer te worden verscherpt. Eén constante blijft: telewerk wordt steeds gebruikelijker in ondernemingen en besturen. Angst voor besmetting op drukke plaatsen zoals het openbaar vervoer tijdens de spitsuren, gezondheidsmaatregelen en telewerk zullen de manier waarop de Brusselse bevolking en pendelaars zich verplaatsen, vanaf maart 2020 tot vandaag, ingrijpend veranderen.

Evolutie van de verplaatsingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Vanaf het begin van de coronapandemie heeft Google de gegeorefereerde gegevens van de gebruikers van zijn diensten gebruikt om mobiliteitsrapporten op te stellen. Voor verschillende regio's in de wereld, zoals het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, heeft Google de thuis doorgebrachte tijd en het aantal bezoekers van bepaalde soorten locaties vergeleken met een referentieperiode vóór corona (mediaanwaarde voor een bepaalde dag, berekend over de periode van vijf weken tussen 3 januari en 6 februari 2020).

 

Ook al zijn de door Google gekozen locaties helaas niet gedetailleerd, toch kan aan de hand van deze gegevens de ontwikkeling van het effect van de gezondheidsmaatregelen op de verplaatsingen visueel worden weergegeven. Google biedt vergelijkingen voor zes soorten plaatsen, maar wij focussen hier op slechts drie daarvan: woonplaats (vergeleken variabele: thuis doorgebrachte tijd), aantal bezoekers aan stations van het openbaar vervoer en aantal bezoekers aan werkplekken.

+2,9%

verschil, in mei 2022, qua thuis doorgebrachte tijd op werkdagen buiten de schoolvakantie in vergelijking met de precoronaperiode.

Meer weten

-13,2%

verschil, in mei 2022, qua aantal bezoekers van stations van het openbaar vervoer op werkdagen buiten de schoolvakantie in vergelijking met de precoronaperiode.

Meer weten

-23%

verschil, in mei 2022, qua het aantal bezoekers aan werkplekken op werkdagen buiten de schoolvakantie in vergelijking met de precoronaperiode.

Meer weten

Evolutie van de fietsstromen en van de gedeelde micromobiliteit

De coronacrisis heeft onze verplaatsingsgewoonten ingrijpend veranderd, vooral tijdens de perioden van strikte lockdown, toen de verplaatsingen sterk beperkt waren en er een verbod heerste op de meeste vrijetijdsactiviteiten. Wandel- en fietstochten werden in deze periode erg populair, vooral omdat het weer ook erg goed was in 2020. Brussel Mobiliteit beschikt over een reeks automatische tellers die onlangs werden geïnstalleerd op een vijftiental fietspaden en waarvan de gegevens vanaf 2020 correct kunnen worden geëxploiteerd om de evolutie van de stromen (fietsen en steps) te meten naargelang van de seizoenen en de ingevoerde sanitaire maatregelen.

+69%

stromen op de fietspaden in mei 2022 in vergelijking met mei 2021.

Meer weten

+40%

Villo!-verhuur (deelfietsen in stations) in mei 2022 in vergelijking met mei 2021. In mei 2022 werden er gemiddeld 3369 Villo!-fietsen per dag verhuurd. Er is echter een daling van 17% ten opzichte van mei 2019.

Meer weten

+538%

verhuur van elektrische vrijevlootfietsen per dag in mei 2022 in vergelijking met mei 2021. In mei 2022 waren dat er gemiddeld 3.677. Deze stijging is ook het gevolg van de groei van het aanbod. In dezelfde periode is de vloot immers met 352% toegenomen tot 1.881 fietsen.

Meer weten

+704%

verhuur van elektrische vrijevlootsteps per dag in mei 2022 in vergelijking met mei 2021. In mei 2022 waren dat er gemiddeld 41.233. Het gemiddelde aantal elektrische vrijevlootsteps bedroeg gemiddeld ook 16.089 eenheden. Het is met +259% gestegen in vergelijking met mei 2021, wat de stijging van de verhuur gedeeltelijk verklaart.

Meer weten

1,95

keer per dag (= omloopsnelheid): gemiddeld gebruik van een elektrische vrijevlootfiets in mei 2022. Dit betekent een stijging met +41% ten opzichte van mei 2021.

Meer weten

2,55

keer per dag (= omloopsnelheid): gemiddeld gebruik van een elektrische vrijevlootstep in 2022. Dit betekent een stijging van +124% ten opzichte van mei 2021.

Meer weten

Evolutie van de stromen van het openbaar vervoer

Tijdens de coronacrisis werd het gebruik van het openbaar vervoer waarschijnlijk het ingrijpendst verstoord door de gezondheidsmaatregelen. Vanaf het begin van de crisis heeft de angst om besmet te worden, in combinatie met de daling van de gebruikersaantallen als gevolg van de strikte lockdown, en vervolgens met het verplicht telewerken en andere beperkende maatregelen, geleid tot een daling van het aantal gebruikers.

-9,9%

gemiddelde gebruikersaantallen in de MIVB-stations in de week van 23.05.2022 in vergelijking met de referentiesituatie. Dit betekent +6 procentpunten ten opzichte van de week ervoor.

Meer weten

-11,8%

gemiddelde gebruikersaantallen in de bovengrondse haltes van de MIVB in de week van 23.05.2022 in vergelijking met de referentiesituatie. Dit betekent +6 procentpunten ten opzichte van de week ervoor.

Meer weten

-51%

minder personen die de trein namen in de Brusselse stations van de NMBS in 2020 ten opzichte van 2019.

Evolutie van de verkeersstromen op de weg en van de congestie

Sinds het begin van de coronacrisis worden de verkeersstromen nauwlettend gevolgd om te zien in hoeverre de daling van het gebruik van het openbaar vervoer gevolgen zou kunnen hebben voor het gebruik van het wegennet en de congestie, als gevolg van een mogelijke modale verschuiving, nieuwe verplaatsingsgewoontes in verband met de gezondheidsmaatregelen en het wijdverbreide telewerk.

-29%

stromen in de tunnels in mei 2022 ten opzichte van mei 2019. In vergelijking met mei 2021 betekent dit een daling met 17%.

Meer weten

-5%

afgelegde afstanden door vrachtwagens van meer dan 3,5 ton in mei 2022 in vergelijking met mei 2019.

Meer weten

1,1

(gemiddeld) minuut vertraging in de ochtendspits op een traject van 10 minuten in mei 2022.

Meer weten

2,5

(gemiddeld) minuten vertraging in de avondspits op een traject van 10 minuten in mei 2022.

Meer weten
Grafiek
Evolutie

Legende

  • Tijd thuis doorgebracht:

Deze indicator blijft aanleunen bij de precoronaperiode (+2,9% in mei tegen +4,2% in april).

  • Aantal bezoekers in de stations van het openbaar vervoer:

De bezoekersaantallen aan deze plaatsen blijven langzaam verbeteren (-13,2% in mei, tegen -14,7% in april). 31 mei (manifestatie van de openbare dienst), wanneer het gebruik van het openbaar vervoer logischerwijs veel lager ligt, doet de in de maand mei vastgestelde verbeteringen gedeeltelijk teniet.

  • Aantal bezoekers van werkplekken:

Het aantal bezoekers van werkplekken lijkt een plateau te hebben bereikt (-23%, tegenover -22,9% in april). We wijzen er wel op dat 27 mei (brugdag) het aantal bezoekers enigszins doet dalen.

Ondanks de bijna volledige opheffing van de gezondheidsbeperkingen eind mei is het aantal bezoekers van de stations van het openbaar vervoer en de werkplekken nog niet teruggekeerd naar de precoronasituatie.

 
 

+69%

stromen op de fietspaden in mei 2022 in vergelijking met mei 2021.

Lees de rapport
Evolutie van het verkeer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

+40%

Villo!-verhuur (deelfietsen in stations) in mei 2022 in vergelijking met mei 2021. In mei 2022 werden er gemiddeld 3369 Villo!-fietsen per dag verhuurd. Er is echter een daling van 17% ten opzichte van mei 2019.

Evolution des flux vélos et de la micromobilité partagée - Villo
Elektrische vrijevlootfietsen

Legende

Het aanbod van gedeelde voortbewegingstoestellen in vrije vloot (elektrische fietsen en steps) is in mei 2022 explosief gestegen ten opzichte van mei 2021. Het gebruik is gevolgd, met een stijging van de omloopsnelheid voor de fietsen (1,38 in 2021 tot 1,95 in 2022); deze stijging is nog groter voor de steps (1,14 in 2021 tot 2,55 in 2022).

Elektrische vrijevlootfietsen
Elektrische vrijevlootfietsen

Legende

Gemiddelde afstand per rit toegenomen voor de fietsen (1,7 km => 2,8 km) en voor de steps (1,4 km => 2,2 km)

Evolutions des flux de transports en commun.
Evolutions des flux de transports en commun

-29%

stromen in de tunnels in mei 2022 ten opzichte van mei 2019. In vergelijking met mei 2021 betekent dit een daling met 17%.

Évolution du trafic routier dans les tunnels de la RBC
Évolution du trafic routier dans les tunnels de la RBC

Legende

Het aantal voertuigen dat begin mei 2022 in sommige Brusselse tunnels werd geteld, lag lager dan in mei 2019. De sluiting van de koker van de Troontunnel in de richting van de basiliek heeft een aanzienlijke invloed gehad op de mobiliteit in de tunnels (werkzaamheden vanaf 16.05.2022).

In de richting van de basiliek kenden de tunnels Kunst-Wet (+16%) en Madou (+21%) een toename van het verkeer, die minder uitgesproken is in de Rogiertunnel (+3%). De Belliardtunnel kent een afname met 7% en de Jubelparktunnel een afname van 9% van het verkeer dat de stad verlaat. Ook de Montgomery-, Van Praet-, Woluwe- en Deltatunnels kenden een toename van het verkeer.

 

We kunnen ervan uitgaan dat de toegenomen congestie in de tunnel heeft geleid tot een vlucht naar de oppervlakte en mogelijk naar de buitenringen.

Évolution du trafic routier dans les tunnels de la RBC
Évolution du trafic routier dans les tunnels de la RBC

Legende

Uit de indicatoren die zijn opgesteld door de Planning van Brussel Mobiliteit Brussel blijkt dat een traject van 10 minuten in mei in de ochtendspits gemiddeld 1,1 minuten vertraging oploopt en in de avondspits gemiddeld 2,5 minuten. De avondspits is dus nog steeds veel drukker dan de ochtendspits.

 

Bekijk de tabel
Évolution du trafic routier dans les tunnels de la RBC
Évolution du trafic routier dans les tunnels de la RBC

Legende

Het verkeer van zware vrachtwagens in het Gewest (met inbegrip van de Brusselse ring) is relatief stabiel en heeft weinig gevolgen ondervonden van de lockdownmaatregelen. Gemiddeld bedroeg het aantal vrachtwagens van meer dan 3,5 ton in 2021 ongeveer 19.650 per dag in het hele Brussels Hoofdstedelijk Gewest (inclusief het deel van de Ring dat tot het Gewest behoort).

 

Het overzicht van het aantal afgelegde kilometer volgens de gegevens van Viapass vindt u hieronder, met in het geel de voorlopige gegevens voor 2022, die voorlopig alleen de periode van januari tot en met maart bevatten.

 

Als we 2019 als precorona-referentiejaar nemen, is er een totale daling van -7% in 2020 en -2% in 2021 op het totale aantal afgelegde kilometer over het volledige jaar.

 

Voor de maand december, die vrij bijzonder is vanwege de eindejaarsfeesten, is er een stijging van +2% in 2020 en +5% in 2021 ten opzichte van december 2019.

 

Voor de maand januari was er een stijging van +1% in 2020, gevolgd door een daling van -7% in 2021 en -8% in 2022 in vergelijking met het referentiescenario van januari 2019.

Voor de maand februari hebben we een stijging vastgesteld van +1% in 2020, gevolgd door een daling van -6% in 2021 en -2% in 2022 in vergelijking met het referentiescenario van februari 2019.

 

Voor de maand maart was er een daling van -14% in 2020, gevolgd door een stijging van +6% in 2021 en +5% in 2022 in vergelijking met het referentiescenario van maart 2019.

 

Voor de maand april was er een daling van -30% in 2020, -4% in 2021 en -10% in 2022 in vergelijking met het referentiescenario van april 2019.

 

Voor de maand mei was er een daling van -18% in 2020, -9% in 2021 en -5% in 2022 in vergelijking met het referentiescenario van mei 2019.

 

Globaal gezien volgt het aantal vrachtwagens in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest dezelfde trend als het aantal afgelegde kilometer en bedraagt het ongeveer 600.000 vrachtwagens per maand over het hele jaar.